काठमाडौँ : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले हर्मुज जलसन्धिमा इरानमाथि दबाब बढाउने उद्देश्यले अघि सारेको भनिएको “प्रोजेक्ट फ्रीडम” सुरु भएको छोटो समयमै प्रभावहीन बनेको चर्चा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक वृत्तमा चुलिएको छ। अमेरिकी सैन्य उपस्थितिमार्फत जहाजहरूलाई सुरक्षा दिने घोषणा गरिएको उक्त अभियान अपेक्षाअनुसार अघि बढ्न नसकेपछि यसलाई इरानको रणनीतिक सफलताका रूपमा समेत व्याख्या गर्न थालिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार हर्मुज जलसन्धिमा इरानको बलियो सामरिक प्रभाव, कडा चेतावनी तथा क्षेत्रीय दबाबका कारण अमेरिका सतर्क बन्न बाध्य भएको देखिन्छ। इरानले आफ्नो समुद्री क्षेत्रमा हुने कुनै पनि बाह्य हस्तक्षेपलाई स्वीकार नगर्ने स्पष्ट संकेत दिएपछि अमेरिकी रणनीतिमा दबाब परेको बताइन्छ।
अमेरिकाको प्रमुख सहयोगी मानिने साउदी अरबले समेत प्रत्यक्ष रूपमा अभियानमा खुलेर साथ नदिएको चर्चा छ। क्षेत्रीय तनावका कारण तेल आपूर्ति र सुरक्षामा असर पर्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै साउदी अरब सतर्क देखिएको विश्लेषण गरिएको छ।
पछिल्ला घटनाक्रमले मध्यपूर्वमा बदलिँदो शक्ति सन्तुलनलाई समेत संकेत गरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार अब युद्ध केवल सैन्य शक्तिबाट मात्र होइन, कूटनीतिक अडान, रणनीतिक प्रभाव र क्षेत्रीय गठबन्धनबाट पनि निर्धारण हुने अवस्था देखिएको छ।
यस घटनालाई मध्यपूर्वमा अमेरिकाको प्रभाव क्रमशः चुनौतीमा पर्दै गएको तथा इरानले आफ्नो क्षेत्रीय प्रभाव मजबुत बनाउँदै गएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
